Sudoku Nasıl Çözülür: 4×4’ten 9×9’a Adım Adım Teknikler

Sudoku kuralları: satır, sütun, kutu

Sudoku kare bir tahtada oynanır. Kalın çizgiler tahtayı kutulara böler: 9×9’da 3×3’lük dokuz kutu, 6×6’da üç sütun ve iki satırlık altı kutu, 4×4’te 2×2’lik dört kutu vardır. Bazı kareler başlangıçta doludur; bunlara ipucu denir ve yerlerini değiştiremezsin.

Kural tek: 1’den tahtanın kenar uzunluğuna kadar bütün sayılar her satırda, her sütunda ve her kutuda tam birer kez bulunmalı. Yani 4×4’te 1–4, 6×6’da 1–6, 9×9’da 1–9 kullanılır. Satır, sütun ve kutuya birlikte birim diyelim; bir sayı, bir karenin üç biriminden birinde zaten varsa o kareye yazılamaz.

Örnek: 4×4’te bir satırda 1, 2 ve 4 varsa o satırın boş karesine yalnız 3 yazılabilir. Bir karede hâlâ yazılabilecek sayılara o karenin adayları denir; çözmek, adayları eleyip her kareye tek bir sayı bırakmaktır.

Tahta büyüdükçe aday sayısı da artar: 4×4’te bir karenin en çok dört, 9×9’da en çok dokuz adayı olur. Bu yüzden öğrenmeye küçük tahtayla başlamak iyidir; aynı yöntem büyüğünde de geçerlidir.

Tahta, hiçbir kare boş kalmadığında ve hiçbir birimde sayı tekrarlanmadığında çözülmüş sayılır. İyi kurulmuş bir sudokunun tek bir çözümü vardır. Kolay tahtalar tahmin gerektirmez; bu rehberdeki iki yöntem onları çözmeye yeter.

İlk tahta: tek aday ve tek yer

Mini Sudoku’nun 1. bölümü 4×4’lük bir tahtadır ve 16 karenin 9’u başta doludur. İki yöntemi aynı tahtada görelim.

Tek aday: Bir kareye yalnız bir sayı sığıyorsa onu yaz. Şekilde seçili kare 1. satırın son karesidir. Satırında 1 ve 2, sütununda 1, 2 ve 4 var; geriye yalnız 3 kalır.

Aynı yolla sırayla ilerle:

• 1. satır, 4. sütun: yalnız 3 sığar. Yaz.
• 3. satır, 1. sütun: satırında 1, 4 ve 2 var; geriye 3 kalır.
• 4. satır, 3. sütun: satırında 2, 4 ve 1 var; geriye 3 kalır.
• 2. satır, 2. sütun: sütununda 2, 1 ve 4 var; geriye 3 kalır.
• Kalan üç kare artık kolay. 1. satır, 1. sütun: satırda 2, 1 ve 3 var, yani 4; 2. satır, 1. sütun: sütunda 4, 3 ve 2 var, yani 1; son kare olan 2. satır, 3. sütuna da 2 kalır.

Tek yer: Bir sayının bir satırda, sütunda ya da kutuda yalnız tek yeri kaldıysa oraya yaz. Aynı tahtada 2. satıra bak: 1 yalnız ilk kareye sığar. Dördüncü kareyi 4 tutuyor; ikinci ve üçüncü sütunda zaten birer 1 var.

Strateji ve ipuçları

• En dolu yerden başla. Boş karesi az olan satır, sütun ya da kutuda aday az olur; çözüm genellikle oradan açılır.
• Sık geçen sayıdan başla. Bir sayı tahtada ne kadar çok yerleşmişse kalan yerini bulmak o kadar kolaydır. 9×9’da sekiz kez geçen bir sayının son yeri hemen belli olur.
• Sayı sayı tara. Bir sayı seç; o sayının bulunduğu satırları, sütunları ve kutuları aday olmaktan çıkar. Kalan karelerde tek yer çıkıyorsa yaz, çıkmıyorsa sıradaki sayıya geç. Bütün sayıları gezince çoğu zaman yeni bir yer belirir.
• Not al. Emin olmadığın karenin adaylarını küçük yaz. Notlar, bir sayının tek yerini ya da bir karenin tek adayını görmeyi kolaylaştırır. Bir sayıyı yerleştirince aynı satırdaki, sütundaki ve kutudaki notlarını silmeyi unutma.
• Tahmin etme. Yanlış tahmin bütün tahtayı bozar. Takıldıysan baştan tara: bir satırı, bir sütunu ve bir kutuyu sırayla, sayı sayı gez.
• İleri tekniklere bak, ama acele etme. Çift aday ve X-kanat gibi teknikler zor gazete sudokularında gerekir. Mini Sudoku’daki tahtalar yalnız tek aday ve tek yerle çözüldüğü için gerekmez; ikisiyle ilerleyemiyorsan bir sayıyı gözden kaçırmış ya da yanlış yazmış olabilirsin.

Aynı mantık yürütmeyi başka bir bulmacada da deneyebilirsin: mayın tarlası rehberi sayılardan kesin sonuç çıkarmayı anlatır.

Mini Sudoku’da klasikten farklar

Mini Sudoku, bu iki yöntemi basamak basamak öğretecek biçimde kurulmuştur:

• Kademeli boyut. 1–4. bölümler 4×4, 5–24. bölümler 6×6, 25–36. bölümler klasik 9×9’dur; 9×9’un ilk bölümü (25. bölüm) baştan açıktır. Günün tahtası 6×6’dır ve 12 ipucuyla başlar.
• Tahminsiz üretim. Tahtalar tek aday ve tek yerle çözülebilir kaldıkça ipucu silinerek üretilir; bu yüzden her tahtanın tek çözümü vardır.
• Anında geri bildirim. Yanlış rakam kırmızı yazılır ve bir can götürür; üç yanlışta bölüm biter. Kâğıtta hatanı geç fark edersin, burada hemen görürsün.
• Sınırlı yardım. Her tahtada 2 ipucu hakkın var; İpucu düğmesi bir kareyi senin yerine doğru sayıyla doldurur. Hatasız ve ipucusuz bitirirsen 3 yıldız alırsın; bir yanlış ya da ipucu 2, fazlası 1 yıldız bırakır.
• Otomatik not temizliği. Doğru yerleştirdiğin rakam, aynı satırdaki, sütundaki ve kutudaki notlardan silinir.
• 9×9’da büyüteç. Seçtiğin kutu ayrı bir büyüteçte büyür; rakam tuşları her sayıdan kaç tane kaldığını gösterir.
• Olmayanlar: çapraz ve katil gibi sudoku türevleri yok.

Sık sorulan sorular